Μέσα σε 5 μήνες χάθηκαν όλα ή πόσο μας κόστισε ο Τσίπρας

ΚΟΣΤΟΣ ΤΣΙΠΡΑΤι μπορεί να συμβεί μέσα σε πέντε μήνες σε μία οικονομία; Από την απογείωση μέχρι και την καταστροφή της, θα μπορούσε να πει κανείς.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, το μόνο σίγουρο είναι ότι –στην κυριολεξία– την τελευταία στιγμή αποφεύχθηκε το σενάριο της πλήρους καταστροφής. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι επιπτώσεις των τελευταίων 5 μηνών δεν αποτελούν ένα σοβαρό πισωγύρισμα στα οικονομικά μεγέθη της χώρας, τη στιγμή, δε, που η κατάσταση στο τέλος του 2014 έδειχνε –αν μη τι άλλο– να σταθεροποιείται. Ακόμη μεγαλύτερη ζημιά, όμως, συντελέσθηκε τις τελευταίες 20 ημέρες, κατά τις οποίες το κλείσιμο των τραπεζών και η επιβολή των capital controls «πάγωσαν» και τις ελάχιστες δραστηριότητες που υπήρχαν.

Μία διαπραγματευτική πορεία πέντε μηνών έφθασε την προηγούμενη εβδομάδα στο τέλος της. Πριν από την έναρξη του νέου κύκλου διαβουλεύσεων Αθήνας – δανειστών, που θα έχουν ως στόχο την οριστικοποίηση του νέου Μνημονίου εντός ενός μηνός, η «Κ» προχωράει σε μία αποτίμηση όχι τόσο της συμφωνίας της Δευτέρας, αλλά κυρίως της επίπτωσης που είχαν στην πραγματική οικονομία οι επιλογές της κυβέρνησης στο πεδίο των διαπραγματεύσεων κατά τη διάρκεια του τελευταίου 5μήνου:

• ΑΕΠ: Στα τέλη του 2014 η Κομισιόν προέβλεπε ανάπτυξη 2,5% φέτος. Σήμερα εκτιμά ότι η Ελλάδα θα βιώσει και πάλι ύφεση, με τον ρυθμό να φθάνει ακόμη και στο 4%. Επί της ουσίας, η απώλεια έναντι του προβλεπόμενου ΑΕΠ ανέρχεται σε περίπου 11 δισ. ευρώ. Ομως, τις περισσότερες απώλειες θα τις καταγράψει η οικονομία λόγω της τραπεζικής αργίας και των capital controls. Μέχρι το τέλος Ιουνίου η Κομισιόν εκτιμούσε ότι το ελληνικό ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 0,5%. Μετά τα μέτρα στον τραπεζικό τομέα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε εκ νέου την πρόβλεψή της στο -4%. Στην πράξη, μόνο από την επιβολή των capital controls και το κλείσιμο των τραπεζών, το ΑΕΠ θα είναι κατά 8 δισ. ευρώ λιγότερο, από το σύνολο των 11 δισ. ευρώ σε σχέση με τις αρχές του έτους.

• Νέο δάνειο: Η προηγούμενη κυβέρνηση είχε συμφωνήσει με τους δανειστές να υπάρχει από φέτος μία προληπτική πιστωτική γραμμή στήριξης της τάξης των 15 δισ. ευρώ, μόνο για το 2015. Στις 2 Ιουλίου το ΔΝΤ υπολόγιζε ότι η Ελλάδα χρειάζεται ένα μεγάλο δάνειο, περίπου 59 δισ. ευρώ, για το διάστημα Ιουλίου 2015 – Δεκεμβρίου 2018. Ωστόσο, τώρα, το ύψος του νέου δανείου έχει αυξηθεί στα 85 δισ. ευρώ για την τριετία Αυγούστου 2015 – Ιουλίου 2018. Δηλαδή, έχει αυξηθεί κατά 26 δισ. ευρώ μέσα σε λιγότερο από 20 ημέρες. Σε σχέση, δε, με τις αρχές του έτους, αντί ενδεχόμενου δανεισμού για ένα χρόνο, η χώρα χρειάζεται πλέον νέο τριετές δάνειο.

• Χρέος: Πριν από περίπου ένα χρόνο (Απρίλιο 2014), το ΔΝΤ προέβλεπε ότι το δημόσιο χρέος της Ελλάδας θα διαμορφωνόταν το 2017 στο 152% του ΑΕΠ. Πριν από το δημοψήφισμα, το Ταμείο ανέβασε την εκτίμηση στο 169,7% του ΑΕΠ. Αυτή την εβδομάδα, όμως, την αναθεώρησε στα επίπεδα του 200% του ΑΕΠ. Η επιδείνωση των συνθηκών της ελληνικής οικονομίας οδήγησε σε αύξηση περίπου 50 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ (περί τα 90 δισ. ευρώ) την πρόβλεψη για το χρέος, ενώ μόνο τις τελευταίες 15 ημέρες αυξήθηκε κατά 30 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ (περί τα 50 δισ. ευρώ).

• Τραπεζικές καταθέσεις: Πέρυσι τον Νοέμβριο το ύψος των καταθέσεων ήταν 164 δισ. ευρώ. Πλέον, οι καταθέτες έχουν περί τα 120 δισ. ευρώ. Στην πράξη, η περίοδος της διαπραγμάτευσης «έβγαλε» από το τραπεζικό σύστημα 44 δισ. ευρώ.

• Εσοδα προϋπολογισμού: Στο πρώτο εξάμηνο του έτους, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού καταγράφουν «μαύρη τρύπα» 1,6 δισ. ευρώ. Τα δε φορολογικά έσοδα παρουσιάζουν υστέρηση άνω των 2 δισ. ευρώ.

• Στάση πληρωμών: Η ανάγκη για διασφάλιση επαρκών ταμειακών διαθεσίμων ώστε να πληρώνονται μισθοί και συντάξεις οδήγησε την κυβέρνηση σταδιακά στην πλήρη στάση πληρωμών όλων των άλλων υποχρεώσεων του Δημοσίου. Συνολικά, στο πρώτο εξάμηνο οι κρατικές δαπάνες είναι κατά 4 δισ. ευρώ λιγότερες απ’ ό,τι προβλεπόταν να γίνουν. Μόνο τον Ιούνιο, το κράτος δεν πλήρωσε τίποτε άλλο εκτός από μισθούς και συντάξεις, με τις δαπάνες να είναι κατά 1,4 δισ. ευρώ λιγότερες απ’ ό,τι θα έπρεπε.

• Ληξιπρόθεσμα χρέη Δημοσίου: Αποτέλεσμα της στάσης πληρωμών είναι η εκτόξευση των οφειλών του κράτους. Στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2015, τα ληξιπρόθεσμα χρέη έφθασαν στα 5 δισ. ευρώ (αυξημένα κατά 1,2 δισ. ευρώ σε σχέση με τις αρχές του έτους), ενώ εκτιμάται ότι τώρα ανέρχονται σε περίπου 7 δισ. ευρώ.

• Ρευστότητα φορέων του Δημοσίου: Για να εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις του Δημοσίου, η κυβέρνηση «στέγνωσε» από ρευστό όλους τους κρατικούς φορείς. Στο τέλος Μαΐου είχε δανειστεί από αυτούς 10,7 δισ. ευρώ.

• Κεφάλαια ΤΧΣ: Τον Φεβρουάριο του 2015 η κυβέρνηση επέστρεψε στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (EFSF) τα 10,9 δισ. ευρώ που βρίσκονταν στο ΤΧΣ υπέρ της ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών. Σύμφωνα με πληροφορίες, τώρα γίνεται συζήτηση για να ενταχθούν τα κεφάλαια αυτά στο νέο τριετές δάνειο.


«Οι αυταπάτες και τα μεγάλα λόγια δεν χόρτασαν ποτέ κανέναν. Τόσα περάσαμε, θα έπρεπε να το ξέρουμε». Με αυτές τις φράσεις ολοκλήρωνα το σημείωμά μου«2015: Προβλεπόταν ανάπτυξη 2,9%. Τώρα τι θα γίνει;», που δημοσιεύτηκε αμέσως μετά την αποτυχία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας και την προκήρυξη των εκλογών.

Η Ελλάδα μετά από 6 χρόνια ύφεσης –που ξεκίνησε το 2008, παρά τα δανεικά δισεκατομμύρια που έριχνε η κυβέρνηση στην αγορά– επέστρεψε το 2014 σε ανάπτυξη 0, 8% του ΑΕΠ ξεπερνώντας ελάχιστα τις προβλέψεις. Για το 2015 οι προβλέψεις ήταν μεταξύ 2,5 και 2,9% του ΑΕΠ. Στο μεταξύ προέκυψαν νέοι ευνοϊκοί παράγοντες που θα βοηθούσαν την ελληνική οικονομία να υπερβεί τις εκτιμήσεις. Η μείωση της τιμής του πετρελαίου, η πτώση του Ευρώ, η πιστωτική επέκταση της ΕΚΤ και η πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση που κατέστρεψε τον τουρισμό στην Τυνησία, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες δουλειές και να επιταχυνθεί η μείωση της ανεργίας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ανέβηκε στην εξουσία υποσχόμενος ότι έχει το μαγικό ραβδί που θα παρήγαγε χρήμα. Η «δημιουργική ασάφεια» αποδείχτηκε καταστροφική σαφήνεια για την ελληνική οικονομία. Η ύφεση επανήλθε και η μείωση της ανεργίας ανακόπηκε. Η εξέλιξη αυτή πλήττει, πέρα από την παραγωγική οικονομία, και τα οικονομικά του κράτους στερώντας έσοδα από φόρους και εισφορές.

Σαν να μην έφταναν αυτά, η αποχώρηση της ελληνικής κυβέρνησης από τις διαπραγματεύσεις και η προκήρυξη του δημοψηφίσματος αύξησαν τις πιθανότητες για μη επίτευξη συμφωνίας και πλήρη κατάρρευση της οικονομίας. Οι πολίτες έσπευσαν στα ΑΤΜ αμέσως μετά την ανακοίνωση του δημοψηφίσματος για να γλιτώσουν τα χρήματά τους. Το κλείσιμο των τραπεζών έδωσε το τελειωτικό χτύπημα στην οικονομική δραστηριότητα.

Η κυβέρνηση, με τη γνωστή ευκολία να ανακαλύπτει πραξικοπήματα, κατήγγελλε την ΕΚΤ για το κλείσιμο των τραπεζών. Η ΕΚΤ, που τους τελευταίους μήνες κάλυπτε τις αναλήψεις, δεν μπορούσε να συνεχίσει την παροχή ρευστότητας μετά το τέλος του προγράμματος στήριξης. Η κυβέρνηση το ήξερε πολύ καλά αυτό, καθώς με τον κίνδυνο να κοπεί η ρευστότητα και να κλείσουν οι τράπεζες υπέγραψε τη συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου.

Αν ισχυριστεί η κυβέρνηση ότι αγνοούσε το τι θα συμβεί στις τράπεζες, ομολογεί ότι είναι εγκληματικά ανίκανη να κυβερνήσει, εφόσον δεν μπόρεσε να αντιληφθεί ένα σοβαρό κίνδυνο που επισήμαιναν οι πάντες. Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση γνώριζε τα επακόλουθα των αποφάσεών της και επέλεξε να κάνει ένα τόσο μεγάλο κακό στους πολίτες και την οικονομία της χώρας. Βρέθηκε σε αδιέξοδο όταν συγκρούστηκε η δημαγωγία με την πραγματικότητα. Είτε ο πρωθυπουργός ήθελε να δραπετεύσει, είτε να ενισχυθεί στο εσωτερικό, το δημοψήφισμα δεν έλυσε κανένα πρόβλημα. Σε τρεις μέρες ο ίδιος αντέστρεψε το αποτέλεσμα της κάλπης, αλλά η τεράστια ζημιά στην οικονομία είχε γίνει.

Οι νεότερες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπολογίζουν την ύφεση έως 4% του ΑΕΠ για το 2015, ενώ η κάθοδος θα συνεχιστεί και την επόμενη χρονιά μέχρι και 1,6%. Όλα αυτά με την προϋπόθεση ότι θα ισχύει η συμφωνία, γιατί διαφορετικά η ζημιά είναι ανυπολόγιστη. Αν η ύφεση περιοριστεί στο 3%, η διαφορά μεταξύ αυτού που υπολογιζόταν στην αρχή του χρόνου και αυτού που με πολύ αισιόδοξες εκτιμήσεις περιμένουμε τώρα, αντιστοιχεί με απώλεια πλούτου ίση με το 6% του ΑΕΠ, περίπου 10 δισ. ευρώ. Μεγάλο μέρος από αυτά θα πήγαινε στα ταμεία του κράτους και τώρα θα αναπληρωθεί με τους νέους φόρους που θα πληρώσουμε.

Ανάλογα θα είναι τα αποτελέσματα του εξαμήνου των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και στην επιβάρυνση του χρέους. Η έκθεση του ΔΝΤ μιλάει για την καταστροφή που υπέστησαν η οικονομία και οι τράπεζες της Ελλάδας τις τελευταίες εβδομάδες ενώ παρόμοιες είναι και οι εκτιμήσεις της Κομισιόν. Πριν ένα μήνα κανείς δεν μιλούσε για νέα ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Τώρα τα δισεκατομμύρια που θα δανειστεί το κράτος για τις τράπεζες μπορεί να φτάσουν τα 25.

Το κράτος δανείστηκε για την προηγούμενη ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και απέκτησε την πλειονότητα των μετοχών τους. Με τη βελτίωση των συνθηκών το κράτος σκόπευε να πουλήσει τις μετοχές και να ανακτήσει μέρος των χρημάτων που έβαλε (έως και 25 δισ.) τα οποία και θα μείωναν το χρέος. Μετά το κλείσιμο των τραπεζών η αξία των μετοχών τους έχει σχεδόν εκμηδενιστεί. Αντί για 25 δισ. που σκόπευε να κερδίσει το δημόσιο, τώρα θα χρειαστεί να βάλει άλλο τόσο νέο χρήμα, το οποίο θα επιβαρύνει το χρέος. Η ζαριά του δημοψηφίσματος θα μας κοστίσει πανάκριβα.

Ο Αλ. Τσίπρας προβάλλει τα αιτήματα του ΔΝΤ για ρύθμιση του χρέους σαν δικό του κατόρθωμα. Αποκρύπτει το πρώτο μέρος των θέσεων του ΔΝΤ που καταλογίζει στον ίδιο την ευθύνη για τη χειροτέρευση της κατάστασης, ώστε να χρειάζεται μεγαλύτερη ελάφρυνση. Ο πρωθυπουργός κάνει το ίδιο και με τη μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος που ζητούν οι δανειστές, η οποία είναι επίσης αποτέλεσμα της επιστροφής της οικονομίας στην ύφεση. Είναι σαν ένας επιχειρηματίας που κατέστρεψε την επιχείρησή του να χαίρεται επειδή θα πληρώσει λιγότερους φόρους λόγω της πτώσης των κερδών.

Πολλοί συμπολίτες μας κατηγορούν τους δανειστές για τα μέτρα που μας υποχρεώνουν να πάρουμε. Όμως ελάχιστα από αυτά τα μέτρα ήταν στο τραπέζι πριν τον Ιανουάριο. Οι ευθύνες του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ για τον χειρισμό της κρίσης είναι μεγάλες. Όμως, έστω και με καθυστέρηση, έστω και δειλά, η ανάκαμψη είχε αρχίσει να φαίνεται. Ο ΣΥΡΙΖΑ υποσχέθηκε ότι θα επιβάλει τη θέλησή του στις ισχυρές χώρες που μας δανείζουν. Τώρα τις κατηγορεί για αντιδημοκρατικότητα και πραξικοπήματα επειδή δεν υποτάχθηκαν οι 18 χώρες στις δικές μας αποφάσεις.

Ο ΣΥΡΙΖΑ υποσχέθηκε να δώσει τέλος στη λιτότητα και φέρνει πολύ μεγαλύτερη λιτότητα, παρότι παρέλαβε μια οικονομία χωρίς ελλείμματα. Υποσχέθηκε μια διεθνή διάσκεψη για τη διαγραφή του χρέους και έχουμε νέα τεράστια αύξηση του χρέους. Ακόμη και να ρυθμιστεί ένα μέρος του, το βάρος στους πολίτες θα είναι μεγαλύτερο.

Η ακραία αντιμνημονιακή αντιπαλότητα που καλλιέργησε ο ΣΥΡΙΖΑ του έφερε κέρδη, αλλά ζημίωσε τη χώρα και απομάκρυνε την ανάκαμψη. Τώρα αποδεικνύεται ότι όλο αυτό ήταν μία απάτη. Υποσχεθήκαν πράγματα που ήταν αδύνατο να κάνουν, αλλά τα αποτελέσματα της πολιτικής τους θα τα πληρώνουμε για χρόνια.

ΠΗΓΗ: Καθημερινή και http://m.athensvoice.gr/

Leave a Reply

Your email address will not be published.