Η Παγκωακή Αδελφότητα Ρόδου «Ο ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ», στα πλαίσια των εκδηλώσεων για την περίοδο 2015 -2016 διοργανώνει εκδήλωση για τα «ΒΑΡΒΑΡΑ» προς τιμήν της Αγ. Βαρβάρας, την Παρασκευή 4  Δεκεμβρίου 2015, στις 18:00 στο Ξενοδοχείο «Best Western PLAZA». Η Εκδήλωση ανήκει στην κατηγορία των πάγιων εκδηλώσεων της Αδελφότητας και διοργανώνεται κάθε χρόνο από το 2002. Στην εκδήλωση, θα γίνει ομιλία της εκπαιδευτικού, Ιστορικού και συγγραφέως Μαρίας Τουλαντά – Παρισίδη, με θέμα:

«Πατριώτες στην Αντίσταση (1941-45). Αθώα θύματα. Η περίπτωση της Κω»

Θα προσφερθούν τα παραδοσιακά «Βάρβαρα», ένα παραδοσιακό έδεσμα, φτιαγμένο από τις νοικοκυρές της Κω που αποτελείται από βρασμένο σιτάρι, διάφορα όσπρια, σησάμι, ζάχαρη ή μέλι  ρόδια, αμύγδαλα ή καρύδια, λουκουμάδες, τσάϊ – καφές και αναψυκτικά.

Από το Βιβλίο της Περσεφόνης Κουτσουράδη “ΚΩΣ, Λαογραφικές Σελίδες”, Αθήνα 1993, αντιγράφουμε από τη σελ. 189. :

«11. Δεκέμβριος και η γιορτή της Αγίας Βαρβάρας
Η παράδοση λέει πως η Αγία Βαρβάρα ήταν μια κοπέλα πολύ όμορφη και επειδή δεν ήθελε να την κοιτάζουν, παρακάλεσε τον θεό να της δώσει μια αρρώστια να της παραμορφώσει το πρόσωπο.
Ο θεός άκουσε την παράκληση της και την παραμόρφωσε, πιθανόν με τα στίγματα της ευλογιάς. Έτσι, η Αγία Βαρβάρα θεωρείται προστάτιδα των παιδιών από την ευλογιά. Και για το λόγο αυτό φτιάχνουν στη γιορτή της άλλοι μελόπιτα άλλοι κόλλυβα με σιρόπι, τα λεγόμενα “Βάρβαρα” που το όνομα τους το πήραν από το όνομα της Αγίας.

Το πρωί η νοικοκυρά και ιδίως η μητέρα που έχει μικρά παιδιά, μοιράζει σε τρεις γνωστές βάρβαρα για εισπράξει την ευχή “τρεις στον κώλο”. Δηλαδή αν αρρωστήσουν τα παιδιά τους με ευλογιά να βγάλουν μόνο τρία εξανθήματα και αυτά στους γλουτούς. ……»

Σε μια ανάρτηση του magnesianews.gr της 02/12/2011 σχετικά με τα έθιμα της Αγ. Βαρβάρας, αναφέρεται:

Η λατρεία της Αγίας Βαρβάρας είναι απλωμένη από παλιά σε ολόκληρη την Ελλάδα, είναι εθιμική μπορεί να πει κάποιος, δεισιδαιμονική, έχει και παγανιστικά στοιχεία.
Κατ΄ άλλους λαογράφους συνδέεται με τη λατρεία της αρχαίας κουροτρόφου θεάς Εκάτης.
Η Αγία Βαρβάρα, ως επίκουρος του ανθρώπου, μπορεί να αντικατέστησε την αρχαία θεότητα.
Ο λαϊκός τρόπος λατρείας διαφέρει από περιοχή σε περιοχή.
Στη Μικρά Ασία συναντάμε τις μελόπιτες, πανσπερμία, την έκθεση στο τρίστρατο ( όλα αυτά είναι συνδεδεμένα πιο πολύ με την λατρεία της αρχαίας θεάς Εκάτης).

Το έθιμο της Βαρβάρας όπως είναι γνωστό σε όλους μας ήταν πολύ διαδεδομένο στην περιοχή της Θράκης και στην Ανατολική Μακεδονία.
Πρέπει να είναι συνδεδεμένο με την προβολή της θεραπευτικής ιδιότητας της Αγίας στην αρρώστια της ευλογιάς αλλά και με την παραγωγή του σιταριού, τόσο απαραίτητου για την Παρασκευή του πολύτιμου ψωμιού.
Πως όμως ξεκίνησε το έθιμο της βαρβάρας στην Θράκη ;
Υπάρχουν οι εκδοχές που λένε ότι σε δύο περιπτώσεις που δηλητηριάστηκε το ψωμί και άλλα τρόφιμα από εχθρούς της χριστιανοσύνης, του Τούρκους σε μια περίπτωση, τον πατέρα της Αγίας στην άλλη, η επέμβαση της Αγίας Βαρβάρας ήταν άμεση.
Παρουσιάστηκε στον ύπνο κάποιας γυναίκας και προειδοποίησε τους πιστούς να μην φάνε από το δηλητηριασμένο ψωμί αλλά να βράσουν σιτάρι και ότι άλλο βρίσκεται στα σπίτια αυτή την περίοδο ( συνήθως ξηροί καρποί και αποξηραμένα φρούτα), για να περάσουν τις δύσκολες αυτές μέρες του χειμώνα. Έτσι έγινε η πρώτη Βαρβάρα.
Μια άλλη εκδοχή είναι αυτή που συνδέεται όπως είπαμε με τη λατρεία της Αρχαίας θεάς, της Εκάτης.
Στην αρχαία Θράκη η παραγωγή του σιταριού αποτελούσε βασική οικονομική δραστηριότητα των κατοίκων.
Γιόρταζαν στις αρχές του χειμώνα τα ¨Εκαταία¨ προς τιμήν της θεάς Εκάτης.
Αυτήν την εποχή οι αποθήκες των σπιτιών ήταν γεμάτες σιτάρι που είχαν θερίσει το καλοκαίρι, καθώς και άλλα προϊόντα, όπως ξηρά σύκα, σταφίδες, καρύδια κλπ, που διατηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Με αυτά τα υλικά παρασκεύαζαν το Εκαταίο Δείπνο.

Η Βαρβάρα πιθανόν αντικατέστησε το Εκαταίον Δείπνον που προσέφεραν στη θεά ζητώντας να προστατεύει τους ίδιους κατά τη διάρκεια του χειμώνα, αλλά και το σιτάρι που είχαν σπείρει λίγο πριν, στο τέλος του φθινοπώρου.

Η εκδήλωση είναι ανοικτή στο κοινό της Ρόδου.

Γενική είσοδος: 7,00

Για την Παγκωακή Αδελφότητα Ρόδου «Ο ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ»

Ο Πρόεδρος

Μιλτιάδης Κώτσου

Σύντομο βιογραφικό της Μαρίας Τουλαντά –Παρισίδου.

Απόφοιτη του τμήματος «ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ  ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ»  της Φιλοσοφικής σχολής  του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η κυρία Παρισίδη, υπηρέτησε  στη Βυζαντινή Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδ/σου, στο Καζούλειο Γυμνάσιο Ρόδου και το Ιπποκράτειο Γυμνάσιο Κω.

Υπηρέτησε την Τοπική Αυτοδιοίκηση ως δημοτική και νομαρχιακή σύμβουλος, υπήρξε πρόεδρος της Επαρχιακής επιτροπής Ισότητας και ως γραμματέας της επιτροπής Πολιτισμού εισηγήθηκε τη συντήρηση και καταγραφή αρχαίων νομισμάτων της  Κω  και τη συγγραφή της τοπικής Ιστορίας Κω και Νισύρου για τη χρήση μαθητών, όπου για τη Νίσυρο είχε αναλάβει ο Νικήτας Κουμέντος και για την Κω ομάδα Φιλολόγων με συντονίστρια την ίδια.

Το βιβλίο της «ΑΡΧΑΙΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΗΣ ΚΩ, ΙΣΤΟΡΙΑ-ΤΕΧΝΗ- ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ, άνθρωποι,  θεοί και σύμβολα», απέσπασε το 1ο πανδωδεκανησιακό βραβείο Βασίλη Μοσκόβη το 2006.

Το 2008 της παραδόθηκε το αρχείο Π. Πολεμιστών και αντιστασιακών Δήμου Κω, που εκδόθηκε το 2014 με την οικονομική στήριξη του Δήμου Κω.

Leave a Reply

Your email address will not be published.